Page 270 - ANADOLU SANAYİ DEVRİMİ
P. 270
Malatya,
Darende'de
hinde ilk kez esnaftan ve esnafın yaptığı yi üretim birlikleri yoktu. Meslek birlik- Yusuf Paşa
üretimden farklı bir ad vermiştir. Böylece leri üretilen ürünler için değil; meslekten Bedesteni
Selçuklular ferdi esnaf üretiminden farklı olmayanlara karşı mesleği korumak üze-
olarak üretim birliklerine göre örgütlen- re kurulurdu. Ahî sanayi üretim birlikleri
miş dünyanın ilk sanayi sektörünü kur- ise ürettiği ürüne göre ve her yeni ürün
dular ve geliştirdiler. Artık sanayi devrimi ve teknik için farklı/yeni üretim birliği
öncesindeki meslek birlikleri gibi sadece oluşturularak kurulurdu. Dolayısıyla ku-
mesleğe göre değil, üretilen ürüne göre rulum mesleğe değil, meslek için üretilen
de alt-meslekler (meslek zümleri) halinde ürüne göredir ve ürün/üretim çeşidi kadar
örgütleniliyordu. üretim birliği vardır.
Sanayi devrimi öncesi meslek birlikle- Ahî esnaf-sanayi üretim birlikleri mode-
ri üretime göre alt-meslek örgütlenme- line göre aynı mesleki birlikler ve ilişkili
si içermezler. Her meslek için bir örgüt meslekler, kadılık (ilçe) sınırları içinde
oluşturulduğundan ürün-üretim çeşitliliği belirli yerde kümelenerek üretim yapıyor-
oluşmuyordu. Selçuklu’nun çağdaşı Bi- lardı. Böylece bölgesinde/kadılıkta mes-
zans ve Roma bakiyesi İtalyan şehir-dev- lek icra etme hakkı, sınai mülkiyet hakları
letlerinde, İlkçağ ekonomilerinden beri dâhil olmak üzere bölgesiyle sınırlı olarak
meslek birlikleri vardı, ancak esnaf-sana- esnaf birliğine aitti. Ancak bu kümelenme
TARIM-TİCARET VE SANAYİ DEVRİMİNİN SONUÇLARI - 269
