Page 30 - KAZASKER MUSTAFA İZZET

Ayasofya’nın Nişânesi | KAZASKER MUSTAFA İZZET

Bundan sonra sırasıyla Süheyl Ünver, Uğur Derman, Muhittin Serin ve Mustafa Kara’nın konu hakkındaki çalışmaları ile Kazasker literatürü
devam eder. Bunlardan özellikle Süleymaniye Kütüphanesi’nde kayıtlı bulunan Süheyl Ünver ve Revnakoğlu’nun defter ve dosyaları,
Kazasker ile ilgili derledikleri bilgi ve kayıtlardan müteşekkildir ki, içerisinde biyografisinden sanatkârlığına ve ailesine kadar önemli
anekdotları barındırması bakımından dikkate şâyândır.

Bu sırada farklı disiplinlerden de siyasal tarih alanında her ne kadar Kazasker biyografisine direkt olarak ulaşılmasa da önemli gelişmeler
olmuştur. İsmail Hakkı Uzunçarşılı’nın yeri geldiğinde daha ayrıntılı nakledeceğimiz önemli bazı çalışmalarında Mustafa İzzet’in hayatına
dair yeni köşeler aydınlanmaya başlamıştır. Özellikle Kazasker’in resmî görevleri ve siyasi hayatıyla ilgili olan bu bilgilerin bugüne kadarki
Kazasker biyografileriyle uçları birleştirilmediği için, kaleme alacağımız biyografi de her ne kadar bizim keşfettiğimiz bilgiler olmasa
da Kazasker başlığı altında zikredilmesi gereklidir. Bunların ardından Üstâd Talip Mert’in bu konudaki arşiv araştırmaları ve özellikle
"Ayasofya Hattatı Kadıasker Mustafa İzzet Efendi" makalesi bir dönüm noktasıdır, diyebiliriz. Talip Mert’in özellikle bu makalede belirttiği
arşiv belgeleri oldukça yeni bilgiler içermektedir. Birinci kaynak olarak kullandığımız ve istifade ettiğimiz bu evraklar bizi Mustafa İzzet’in
hayatının yazılanların ötesindeki izlerine götürmüştür.

Bu zaman diliminde farklı alanlarda da ele alınmış olan Mustafa İzzet, özellikle hat sanatı bahsinde daha pozitif bir ayrımcılıkla incelenmiştir,
diyebiliriz. Prof. Dr. Muhittin Serin’in Hat Sanatı ve Meşhur Hattatlar ve Kazasker Mustafa İzzet Efendi’nin Sülüs ve Nesih Meşk Murakkaı
adlı çalışmaları ile "ABD’deki El Yazma Eserler ve Michigan Üniversitesi'ndeki Abdülhamid Koleksiyonu" adlı makalesi bu husustaki önemli
çalışmalardır. Ayrıca Mustafa İzzet Efendi, bu süre zarfında iki yüksek lisans tezine de konu olmuştur. Bunlar Hattat Erol Dönmez’in kaleme
aldığı Kazasker Mustafa İzzet Efendi’nin İstanbul Müze ve Kütüphanelerinde Bulunan Eserleri ve Nurcan Toprak’ın kaleme aldığı Hattat
Kazasker Mustafa İzzet Efendi ve Eserleri adlı çalışmalardır. Toprak’ın bugüne kadar olan bizim de üzerinde uzun yıllardır çalıştığımız temel
kaynakları es geçmeden büyük bir titizlikle incelemesi ve hatta bizim de işimizi kolaylaştıran, Kazasker yazılarının tasnifi konusundaki
hassas çalışması büyük bir hizmettir. Uzun yıllardır kaydını tuttuğumuz envanterin son hâle gelmesinde bu çalışmanın büyük katkıları
olmuştur. Kendisine bu satırlardan şükranlarımızı sunuyoruz.

Neyzen Mustafa İzzet Efendi ile ilgili yapılmış araştırmaların bir kolu da elbette musikişinâslığı ile ilgili olmuştur. Bu sahada da Rûşen Ferid
Kam’ın Türk Musikisi Dergisi’nde yayımlanan "Kadıasker Mustafa İzzet Efendi" adlı yazısı dikkate alınması gereken önemli bir kaynaktır.
Son dönemde kaleme alınmış müzikolojik biyografi çalışmalarının büyük kısmında Kazasker Mustafa İzzet Efendi’den bahsedilmiş fakat
içerisinde bulunan bilgiler yukarıdaki literatürün bir özetinden öteye geçememiştir. Tüm bu çalışmaların yanında, özellikle belirtmek gerekir
ki, Kazasker Mustafa İzzet’in hayatı boyunca yazmış olduğu hat eserlerinde kullandığı imzaların izinde yürümek onun biyografisini ve
ötesinde sanat ruhunu anlamada en heyecan verici detayları meraklısıyla buluşturur.

28