Page 238 - ANADOLU SANAYİ DEVRİMİ
P. 238

bahçeler, evler ile bir hamam ve bir sahan   İKİNCİ BELGE
                     vardır. Bu kayıt bilgilerinin sınırları
                     ve resmî kayıtlar, vilayet görevlileri ve   Vakıflar Genel Müdürlüğü (VGM)
                     mutasarrıflarca bilinmekte olup bunların   Arşivi’nde bulunan, 706/1306 tarihli Ahî
                     hiç birisinde kesinlikle başkalarının    Evran Vakfı’na ait Arapça vakfiyenin ter-
                     hakları yoktur.                          cümesidir.  Bu vakfiyenin Ahî Evran’ın
                                                                        34
                  Ahî Evran  Vakıf mütevellisi (yöneticisi)   hayatta iken tahrir/tescil ettirdiği ilk vak-
                  görevine şeyh olan evladının seçimi ve      fiye olduğunu yukarıda belirtmiştik. Ay-
                  görevleri..                                 rıca bu vakfiyede, 676/1277 tarihli 1 nolu
                                                              vakfiyeye göre vakfedilen mallar artmış
                     Ahî Evran Vakfiyesi, zâviye
                     mezarlığının yanında bulunmaktadır.      olduğu görülmektedir. Yani 706/1306 ta-
                     Zâviye mütevellisi (nâzırı) vakıf        rihli bu vakfiye, yeniden tescil edilmiş ilk
                     kurucusundan(Ahî Evran) sonra,           vakfiye olduğu gibi aynı zamanda ilaveler
                     çocuklarından zühd sahibi şeyh           de yapılmış olduğundan bir “zeyl vakfi-
                     olanlardan olacaktır. Kadında nesilleri   yedir”.  Vakıf kurulduktan sonra  müte-
                     kesilene kadar ardarda göreve devam      velli, vakfiyeyi değiştirmeden sadece vakıf
                     edeceklerdir. Türbeye yakın mescitte     akarlarına ilave edilmek üzere yeni akar-
                     namaz kılınır, ardından şeyh (vakıf
                     mütevellisi), beş vakit namaz sonunda    lar vakfedebilir. Bu durumda sadece vak-
                     dua eder, cuma ve pazartesi geceleri     fiyeye ek (zeyl) yeni akarlar kayıt ve tescil
                     Allah’ı zikreder, sabah namazından sonra   edilir, ilk/asıl vakfiye tekrar kaydedilmez.
                     Yasin suresini okur, zikirlerini okur.   Ancak bu vakfiyede sadece ek akarlar de-
                     Hamdeden şeyhin (Ahî Evran) -Allah       ğil ilk vakfiyeninin tamamı ek akarlarla
                     sırrını kutsasın- zikirlerinin yapmalıdır.   beraber kaydedilmiştir. Bu nedenle iki
                  Ahî Evran Vakıfı’nın mütevellisi (yönetici-  nolu bu vakfiyeyi, henüz Osmanlı zeyl
                  si) olacak şeyhin vasıfları..               vakfiye usulünün şekillenmediği Beylikler
                                                              döneminde, asıl ve zeyl vakfiyenin birlik-
                     Şeyh (mütevelli) samimi, dindar Allah’tan
                     korkan cömert, zaman zaman uzlete        te kaydedildiği örneklerinden biri olarak
                     çekilen, kanaat sahibi, güzel ahlâk      kabul edebiliriz.
                     sahibi hamd eden, şeyhlik elbisesini     Kısaca özetlersek: Ahî Evran’ın ikinci
                     (Ahî-fütüvvet libası) devamlı giyinen,   tescil tarihi 676/1277 olan ilk/asıl vakfi-
                     dindar, Ahî Zâviyesi’nde devamlı
                     oturan, vakıftan az verilen dirhemle     ye akarına ilaveler yapılmış, vakfiyenin
                     yetinen kişidir. O öldüğü zaman veya     diğer tüm şartları aynı kalarak ilavenin
                     kötü bir davranışı ortaya çıktığında     yapıldığı 706/1306 yılında bu asıl ve zeyl
                     Ahî Vakfı mütevelliliği (Ahî reisliği)   vakfiye bir arada düzenlenmiştir. VGM
                     derece bakımından en dindar ve en        arşivinde yer alan bu Arapça vakfiyenin
                     faziletli olan evlada verilir. Çünki vakıf   Türkçeye tercümesi, vakıf terimleri koru-
                     idaresine bakmanın şartlarından birisi,   narak uzmanlar tarafından yapılmış ba-
                     vakfedenlerin evladı olmak ve kötülüğün
                     yayılmasına çalışmayan dindar ve faziletli   şarılı bir tercüme örneğidir.
                     bir insan olmaktır…


                                                              34  VGM, Defter no:608/2, s. 16, sıra 8.




                                                                                                 AHİ EVRAN VAKFI VE ZAVİYESİ   -   237
   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243