Page 227 - ANADOLU SANAYİ DEVRİMİ

sin. Verdiği tüm fermanlarına, emirlerine Abdülkâdir-i Geylânî, “şeran o kimelere
uysunlar. ne vacip” olur sorusuna karşılık olarak
“katli vacipitir” fetvasını vermiştir. Eğe
Şayet hukuka (şeriate), tarikata ve fü-
tüvvete aykırı bir teklif var ise itaat katledilmez ise, yakasını kesip börkünü/
gösterilmesin. başlığını alıp ocaktan (meslek birliğin-
den) kovsunlar.
Sultan Ahî Evran Şeyh Mahmud’un tari-
katini Abdülkâdir-i Geylânî ihya etmiştir. Şimdi (derilerin) hisselendirilerek ne şe-
Debbâğhane ve ocağında (debbâğ meslek kilde taksim edilmesi gerektiğini açıkla-
birliğinde) ne kadar zor dava ve sorun yalım: Evvela Ahî-baba, fekke, kethüdâ,
varsa fetvasını verip sorunlarını çözmüş, yiğitbaşı üç buçuk hisse üç bedel alsınlar.
ortadan kaldırmıştır. Diğer tekke nişin ve belibağlı olan azizler
iki hisse ve üç bedel alsınlar. Alemdarlar
Nitekim Malatyalı Seyyid Süleyman oğlu ve sancaktarlar ikibuçuk hisse ve bir be-
Şeyh Ebû Seyyid Abdülganî kendi üstadın- del alsınlar. Baş paşayiğit ve baş sayacı iki
dan naklederek şöyle rivayet eder: “Hz. hisse ve birbuçuk bedel alsınlar. Her do-
Adem peygamberden Sultan Ahî Evran’ın laşmalarında beşer deri alsınlar.
zamanına kadar birçok büyük sultan
debbâğlık sanatını işlemiş olup, keramet- Şecerenâmenin devamında, derinin ka-
leri ve mucizeleri tevatüren yayılmıştır. lan debbâğlar arasında yıllarına göre
Hatta dört peygamber debbâğhane oca- ustazadelere, ustalara ve ihtiyarlara, us-
ğında bu üstat debbâğlara işçilik etmiştir. takarlara, kalfalara hisselendirilerek da-
Kitaplarda da yazılıdır.” ğıtılmasındaki hisseler ve bedeller belir-
tilmektedir. Ustakarların ve kalfaların,
Bu fütüvvet şeceresine göre, bir kimse- Ahî-baba, kethüdâ vb. yöneticilerin emir-
nin hakkındaki iddialar ispatlandığında lenine muhalefet ederler ise verilecek ceza
o kişi üstatların huzuruna getirilsin. Eğer belirtilmektedir.
“tarik/yol ne ise razıyım” der ise, Sultan
Ahî Evran Şeyh Mahmud’un tariki/yolu Bilinmiş olsun ki, şehirlerde debbâğhaneye
ve Hz. Sultan Abdülkâdir-i Geylânî’nin lazım olan deri, palamut, bernar, mazı,
fetvası gereğince 99 değnek vurulsun ve şap, yaprak vb. lazım şeyler vardır. Tüc-
1000 akçe tarikat cezası alınsın. carlar, bunları yurt dışından, şehirden,
çevreden veya başka köylerden getirebi-
Bilinmiş olsun ki, çok zor bir sorunla kar- lirler. Tüccarlar bunların tamamını tekke
şılaşılırsa bu sorun ocakta (meslek birli- kapısına getirip yüklerini indirsinler.
ğinde) Ahî baba, kethüdâ ve yiğitbaşı,
fekke veya tekkenişin olan azizler hallet- Ahî-Babalar
meye kâdir olamazlar ise, kadı efendiye
gidip sorunlarını çözsünler. Yukarıda ayrıntılarıyla anlatıldığı gibi,
Ahî Evran tarafından Kırşehir’de kurulan
Bilinsin ki, olur olmaz şeylerden ötü- Ahî Evran Vakfı, Ahî teşkilatını temsil
rü mahkemeye beğlere ve ağa kapusu- etmek, Ahî tasavvuf felsefesini yaymak,
na varacak olur ise, Şeyh Ahî Seyyid meslek birliklerinin kurulmasında yar-

226 - ANADOLU SANAYİ DEVRİMİ