Page 209 - ANADOLU SANAYİ DEVRİMİ
P. 209

Kırşehir’deki Ahî Evran Vakfı’nın yet-      Yukarıda verilen Ahî vakıfları tablosuyla
                        kilendirmesi  ile  Ahî-babalar  tarafından   birlikte aşağıdaki Ahî Evran vakıfları tab-
                        diğer şehirlerde kurulmuş birçok Ahî Ev-    losuna baktığımızda Ahîliğin, Ahî Evran
                        ran Vakfı vardır. Bu vakıflardan tespit     vakıflarının ve beraberinde de sanayileş-
                        ettiğimiz birçok örneği aşağıda tabloda     menin Anadolu’nun her yerine yayıldığını
                        veriyoruz.                                  açıkça görmekteyiz.

                        Bazı araştırmacılar farklı şehirlerdeki Ahî   Tablolar incelendiğinde en çok Ahî Evran
                        Evran vakıflarını belgelerde tespit edip,   Vakfı’nın  Konya-Ankara-Kırşehir-Kay-
                        Ahî Evran’ın sadece Kırşehir’de değil baş-  seri merkezli olarak İç Anadolu’da, daha
                        ka şehirlerde de vakıf kurduğunu zanne-     sonra da Sivas-Tokat-Samsun merkezli
                        derek Kırşehir Ahî Evran Vakfı’nın Ahî      Karadeniz’e ve doğuya doğru yayıldığını
                        teşkilatını temsil eden tek yetkili vakıf   görüyoruz. Güneydoğuda da Antep dik-
                        olma özelliğini kavrayamamışlardır.         kati çekmektedir.

                        Ahî Evran tafından kurulan tek vakıf        Yine her iki tablodan, Osmanlıların kuru-
                        Kırşehir’deki Ahî Evran Vakfı’dır. Diğer    luşu ve gelişmesine bağlı olarak Eskişehir,
                        vakıflar  diğer  şehir  ve  bölgelerde  temsil   Bilecik, Denizli merkezli olarak Ahîliğin
                        etme  yetkisi  verilen  Ahî-şeyhler  ve  Ahî-  Ege-Akdeniz bölgesinde yaygınlaştığını,
                        babalar tarfından Ahî Evran Vakfı adıyla    Osmanlı fetihleriyle birlikte Biga, Çanak-
                        kurulan vakıflardır.                        kale, Edirne ve oradan İstanbul’da olmak
                                                                    üzere Marmara bölgesinde Ahî vakıfları-
                        Ahî Evran vakıflarının en önemli görevi
                        Ahî teşkilatını temsil etmektir. Ahî Evran   nın yaygınlaştığı görülmektedir.
                        tarafından kurulan Kırşehir merkezli Ahî    Ahî lakaplı vakıflar ile Ahî Evran vakıf-
                        Evran Vakfı, Selçuklulardan sonra Os-       larının bu yayılma haritası aynı zamanda
                        manlılar ve daha sonra da Cumhuriyet        Anodulu’nun Selçuklu döneminde başla-
                        döneminde Vakıflar Genel Müdürlüğü          yıp Osmanlı döneminde devam eden sa-
                        yönetimi altında mazbut vakıf statüsünde    nayi devriminin yayılma haritasıdır.
                        varlığını devam ettirmektedir.              Henüz Anadolu’daki Ahî Evran vakıfları-

                        Ahî Evran Vakfı’nın Ahîliği temsil etme     nın ve Ahî vakıflarının tam listesi ortaya
                        görevini bilmeyen bazı araştırmacılar Ahî   çıkmamıştır. Ancak burada yayınladı-
                        teşkilatının ve Ahîliğin zamanla yok oldu-  ğımız iki liste de oldukça önemli veriler
                        ğu gibi yanlış kanaatler ileri sürmüşlerdir.  içermektedir.

                        Ahî Evran Vakfı ve bu vakfın temsilcile-
                        ri olarak şehir ve bölgelerde kurulan Ahî
                        Evran vakıfları ile ilgili bir envanter çalış-
                        ması yapmak gerekmektedir. Bu envanter
                        çalışmasına bir başlangıç olarak Anadolu
                        şehirlerinde tespit ettiğimiz Ahî Evran va-
                        kıflarının listesini aşağıda veriyoruz.





      208   -   ANADOLU SANAYİ DEVRİMİ
   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214