Page 209 - ANADOLU SANAYİ DEVRİMİ
P. 209
Kırşehir’deki Ahî Evran Vakfı’nın yet- Yukarıda verilen Ahî vakıfları tablosuyla
kilendirmesi ile Ahî-babalar tarafından birlikte aşağıdaki Ahî Evran vakıfları tab-
diğer şehirlerde kurulmuş birçok Ahî Ev- losuna baktığımızda Ahîliğin, Ahî Evran
ran Vakfı vardır. Bu vakıflardan tespit vakıflarının ve beraberinde de sanayileş-
ettiğimiz birçok örneği aşağıda tabloda menin Anadolu’nun her yerine yayıldığını
veriyoruz. açıkça görmekteyiz.
Bazı araştırmacılar farklı şehirlerdeki Ahî Tablolar incelendiğinde en çok Ahî Evran
Evran vakıflarını belgelerde tespit edip, Vakfı’nın Konya-Ankara-Kırşehir-Kay-
Ahî Evran’ın sadece Kırşehir’de değil baş- seri merkezli olarak İç Anadolu’da, daha
ka şehirlerde de vakıf kurduğunu zanne- sonra da Sivas-Tokat-Samsun merkezli
derek Kırşehir Ahî Evran Vakfı’nın Ahî Karadeniz’e ve doğuya doğru yayıldığını
teşkilatını temsil eden tek yetkili vakıf görüyoruz. Güneydoğuda da Antep dik-
olma özelliğini kavrayamamışlardır. kati çekmektedir.
Ahî Evran tafından kurulan tek vakıf Yine her iki tablodan, Osmanlıların kuru-
Kırşehir’deki Ahî Evran Vakfı’dır. Diğer luşu ve gelişmesine bağlı olarak Eskişehir,
vakıflar diğer şehir ve bölgelerde temsil Bilecik, Denizli merkezli olarak Ahîliğin
etme yetkisi verilen Ahî-şeyhler ve Ahî- Ege-Akdeniz bölgesinde yaygınlaştığını,
babalar tarfından Ahî Evran Vakfı adıyla Osmanlı fetihleriyle birlikte Biga, Çanak-
kurulan vakıflardır. kale, Edirne ve oradan İstanbul’da olmak
üzere Marmara bölgesinde Ahî vakıfları-
Ahî Evran vakıflarının en önemli görevi
Ahî teşkilatını temsil etmektir. Ahî Evran nın yaygınlaştığı görülmektedir.
tarafından kurulan Kırşehir merkezli Ahî Ahî lakaplı vakıflar ile Ahî Evran vakıf-
Evran Vakfı, Selçuklulardan sonra Os- larının bu yayılma haritası aynı zamanda
manlılar ve daha sonra da Cumhuriyet Anodulu’nun Selçuklu döneminde başla-
döneminde Vakıflar Genel Müdürlüğü yıp Osmanlı döneminde devam eden sa-
yönetimi altında mazbut vakıf statüsünde nayi devriminin yayılma haritasıdır.
varlığını devam ettirmektedir. Henüz Anadolu’daki Ahî Evran vakıfları-
Ahî Evran Vakfı’nın Ahîliği temsil etme nın ve Ahî vakıflarının tam listesi ortaya
görevini bilmeyen bazı araştırmacılar Ahî çıkmamıştır. Ancak burada yayınladı-
teşkilatının ve Ahîliğin zamanla yok oldu- ğımız iki liste de oldukça önemli veriler
ğu gibi yanlış kanaatler ileri sürmüşlerdir. içermektedir.
Ahî Evran Vakfı ve bu vakfın temsilcile-
ri olarak şehir ve bölgelerde kurulan Ahî
Evran vakıfları ile ilgili bir envanter çalış-
ması yapmak gerekmektedir. Bu envanter
çalışmasına bir başlangıç olarak Anadolu
şehirlerinde tespit ettiğimiz Ahî Evran va-
kıflarının listesini aşağıda veriyoruz.
208 - ANADOLU SANAYİ DEVRİMİ

