Amasya’dan İstanbul’a Uzanan Bir Miras
Sergi, 23 Aralık 2025 günü, Amasya Üniversitesi İmaret Bilim, Kültür ve Sanat Merkezi’nde Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un katılımıyla açıldı. Bakan Ersoy, açılış konuşmasında Amasya’nın, tarih boyunca ilim, irfan ve sanatla yoğrulmuş önemli bir kültür merkezi olduğunu belirterek, "Şeyh Hamdullah, bu güçlü tarihî birikimin içinden doğmuş ve Osmanlı hat sanatının kurucusu olarak tarihe adını yazdırmıştır." cümlesini kurdu. Bakan Ersoy’un ifadeleri, serginin yalnızca Şeyh Hamdullah’ı anmakla kalmayıp, Amasya'nın kültürel mirasını da gözler önüne serdiğini vurguladı.
Amasya, Osmanlı şehzadelerinin yetiştirildiği şehirlerden biri olarak bilinirken, Şeyh Hamdullah’ın bu topraklardan yetişmiş olması, onun hat sanatındaki eşsiz yerini ve onun sanatını şekillendiren şehirle olan bağını da ortaya koyuyor.
Şeyh Hamdullah, Amasya’da aldığı eğitim ve meşklerle kendini yetiştirmiş, Sultan II. Bayezid’in desteğiyle İstanbul’a gelerek Osmanlı sarayında adını duyurmuş ve kısa süre içerisinde Türk Hat Sanatı üslubunu oluşturmuştur. Mezkûr sergi, bu yolculuğu hem tarihî hem de sanatsal açıdan tüm yönleriyle izleyicilerin irfanına arz ediyor.
Şeyh Hamdullah ve Hat Sanatındaki Efsanevi Yeri
Erbabınca malum olduğu üzere Şeyh Hamdullah’ın hat sanatındaki rolü, sadece icracı, velûd bir sanatkâr olmanın ve talebe yetiştirmenin çok ötesindedir. Osmanlı’nın hat sanatı ekolünü kuran ve hattatların şeyhi olarak kabul edilen Şeyh Hamdullah, bugün müzelerde ve özel/tüzel koleksiyonlarda sergilenen, her biri diğerinden âlâ keyfiyeti hâiz, estetik bakımdan mükemmel yazı örnekleriyle birlikte yazma eserler üretmiştir.
Bakan Ersoy: Şeyh Hamdullah Tarihin Her Devrinde “Reîsülhattâtîn” Olarak Anılmıştır.
Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, sergi açılışında yaptığı konuşmada Osmanlı hat sanatı üslubunun kurucusu Şeyh Hamdullah özelinde, “Şeyh Hamdullah’ın sanat yolculuğundaki en önemli dönüm noktası, şehzadeliği döneminde Amasya’da bulunan Sultan II. Bayezid ile yakın ilişki kurabilmiş olmasıdır. Bu dönemde II. Bayezid’in onu kendisine hat hocası olarak tayin etmesi, padişah olduktan sonra da İstanbul’a gelmesini sağlayarak himayesine alması, Şeyh Hamdullah’ın Amasya’da olgunlaşan sanatının payitahtta bir ekole dönüşmesini sağlamıştır. Böylece Şeyh Hamdullah, Osmanlı hüsnühat geleneğini asırlar boyunca belirleyecek güçlü bir üslubun kurucusu olmuş ve tarihin her devrinde Reîsülhattâtîn/Hattatların Reisi olarak anılmıştır.
İslam hat tarihinin en ünlü üstadlarından olan, yüzlerce eserde imzası bulunan Şeyh Hamdullah’ın mirası, ödenmesi mümkün olmayan bir vefa borcunu omuzlarımıza yüklemektedir. Bu farkındalıkla her zeminde onun hatırasını yaşatmayı, bir nebze de olsa vefamızın gereğini yerine getirmeyi görev addediyoruz. Bu sebepledir ki Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığımız bu konuda önemli çalışmalara imza atmıştır. 2015’de Şeyh Hamdullah’ın Sultan II. Bayezid’in tilaveti için özel olarak yazdığı, Topkapı Sarayı’ndaki Mushaf’ının tıpkıbasımı yapılmış ve bu yayın çok büyük bir ilgi görmüştür” cümlelerini kurdu.
Başkan Yılmaz: Şeyh Hamdullah Osmanlı Medeniyetinin Sanatsal ve İlmî Zenginliğini Temsil Ediyor
Ayrıca, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanı Coşkun Yılmaz da serginin önemli bir anlam taşıdığını belirterek, "Şeyh Hamdullah'ın mirası, Osmanlı medeniyetinin sanatsal ve ilmî zenginliğini temsil eden bir hazine gibidir. Sergi, onun hat sanatındaki en güzel örnekleriyle, Türk kültürüne kattığı değerleri yeniden gündeme getirmektedir," şeklinde konuştu. Yılmaz, serginin aynı zamanda Şeyh Hamdullah’ın hat sanatının yanı sıra ona ait yazma eserlerin korunmasına da katkı sunduğunu vurguladı.
Teşekkürlerimizle…
Bu anlamlı serginin düzenlenmesinde emeği geçen pek çok değerli isim bulunuyor. Serginin gerçekleşmesinde Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı'nın önemli bir rolü mevcut. Proje yöneticisi Coşkun Yılmaz’ın liderliğinde, serginin tasarımından kurulumuna kadar tüm süreçlerin titizlikle planlandığını gözlemliyoruz.
Serginin hazırlanmasına destek veren ve yazma eserlerin restorasyonunu üstlenen uzmanların, bu önemli sanat mirasını geleceğe taşımak için titizlikle çalıştıklarını müşahede ediyoruz. Restoratörler Dilek Karayel Bozyiğit ve Cüneyt Adıvar’ın bu alandaki katkıları, eserlerin aslına sâdık şekilde korunmasını temin etmiştir.
Rektör Turabi Amasya’nın Kültürel Faaliyetlerinin Artmasına Kattı Sağlamıştır
Sözün bu yerinde etkinliğin paydaşlarından, Amasya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hakkı Turabi’nin için de bir paragraf açalım... Rektör Turabi, üniversitenin kültürel mirasa sahip çıkma sorumluluğuyla Güzel Sanatlar Fakültesi’ne "Hattat Hamdullah" ismini vermiş ve şehrin kültürel faaliyetlerinin artmasına katkı sağlamıştır. Ayrıca, serginin açılışında emeği geçen Amasya Valiliği’nin ve Amasya Üniversitesi’nin katkıları da takdire şâyandır.
Hat Sanatının Geçmişten Günümüze Yolculuğu
"Amasya’dan İstanbul’a Şeyh Hamdullah Yazma Eser Sergisi" mücerred anlamda bir sanat etkinliği değil, aynı zamanda Türk-İslâm yazı ve yazma eser medeniyetinin derinliklerine doğru yolculuğa çıkmaktadır.
Serginin dört bölümde sunulan eserleri, Şeyh Hamdullah’ın kalemiyle yazılmış Mushaflar, En‘âm-ı Şerifler, Murakka‘lar ve kıt‘alar, yazmalar, hüsn-i hat sanatının içinden ezkâr-ı ilâhî geçmekte olan ulvî dünyasına kapı aralıyor. İş bu eserler, yazmalar, yalnızca estetik birer örnek değil, aynı zamanda Osmanlı medeniyetinin ilim ve kültür tarihindeki yerini de gözler önüne seriyor.
Amasya’nın tarihi dokusuyla bütünleşerek, Şeyh Hamdullah’ın sanatını ve mirasını günümüzle buluşturma gayretindeki sergi, ziyaretçilerine Türk hat sanatının altı asırlık hikâyesini anlatıyor.
Kültürel Mirası Yaşatmak Önemli
Şeyh Hamdullah’ın sanatı, günümüze ulaşan yazma eserleri ve hat sanatındaki etkisi hiç şüphesiz Osmanlı Cihan Devleti’nin kitaba yaslanan birikiminin önemli bir parçası. Böylelikle bu sergi, dikkatleri onun yazı mirasına çekerken, kültür ve sanatın birleştirici gücüyle, Şeyh Hamdullah’ın eserleri özelinde Amasya’dan İstanbul’a, geçmişten geleceğe bir kültür-sanat köprüsü de kuruyor.
Hâsılı, Amasya'dan İstanbul’a, kamış kalem ve hokka marifetiyle tarihi ve kültürel zenginliği bir arada sunan bu sergi, hat sanatı ve Şeyh Hamdullah’ın yazı ve yazma eser mirası hakkında derinlemesine bilgi edinmek isteyenler için eşsiz bir fırsat olarak ziyaretçilerini Amasya Bayezid Yazma Eser Kütüphanesi’ne bekliyor.
İbrahim Ethem Gören, 07.01.2026/Yazı No: 481