Tüm bunlara ilave olarak İZKA için kalkınma, sadece iktisadi verilerden ve fiziki yatırımlardan ibaret değil. Nitekim şehirler de tıpkı insanlar gibidir; bir bedeni, bir de ruhu vardır! Bedeni imar etmek ne kadar mühimse, o bedene can veren ruhu, yani hafızayı muhafaza etmek de o derece hayatidir. Zira mazisinden kopuk bir istikbal tahayyülü, köksüz bir çınarın rüzgârda savrulmasına benzer. İzmir’in binlerce yıllık kadim hikâyesini tozlu raflardan, unutulmuş sokak aralarından ve mahzun kalmış kitabelerden süzüp çıkarmak, sadece bir yayıncılık faaliyeti değil, aynı zamanda medeniyet davasıdır.
Malum olduğu üzere hafıza, insanı ayakta tutan omurga; kültür ise o omurgayı ete kemiğe büründüren ruhtur. Bir şehri sadece binalardan, yollardan ve limanlardan ibaret görenler yanılırlar. Zira bir beldeyi “vatan” kılan, onun toprağının altında yatan hikâyeler, sinesinde yetişen gönül erleri ve günlük telaşların tozuna bulanmış ama asaletinden bir şey kaybetmemiş kültür varlıklarıdır. İşte arz ettiğimiz şuurla hareket eden İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA), 2019 yılından bu yana İzmir’in kadim hafızasını diri tutmak adına sessiz ama derinden bir hizmet icra ediyor.
İZKA Genel Sekreteri Dr. Mehmet Yavuz, İzmir Kalkınma Ajansı Kültür Yayınları’nın, İzmir’in kültür ve sanat hayatına katkı sunmak amacıyla faaliyette bulunduğunu belirttikten sonra gayelerinin İzmir’in sahip olduğu kültür mirasının henüz gün yüzüne çıkmamış yönlerini ortaya çıkarmak olduğunu ifade ediyor.
Bu vizyonun hayata geçmesinde, sanayii kültürle, teknolojiyi ise sanatla harmanlayan kalkınma anlayışına öncülük eden Sanayi ve Teknoloji Bakanımız Sayın Mehmet Fatih Kacır’a, yerel hafızanın korunması ve kültürel kalkınma projelerimize sağladığı destekler için teşekkürlerimizi sunarız.
Kültürel kalkınmayı, iktisadi büyümenin ayrılmaz bir parçası ve hatta manevi lokomotifi olarak gören kurum, "Kültür Yayınları" markasıyla İzmir’in 8.500 yıllık serüvenine ayna tutuyor. Bir kitapla başlayan bu bereketli yolculuk, bugün her biri ayrı birer değer taşıyan 18 kıymetli esere ulaşmış durumda. Onların nazarında kültür yayıncılığı; mücerret anlamda kâğıt ve mürekkep meselesi değil, İzmir’in ruhunu, İzmir Tarihi, İzmir’in Kültür İnsanları ve Kültür Varlıkları serlevhalı üç ana sütun üzerinde "görünür" kılma gayretidir.
İzmir Tarihi
Bu meyanda İzmir’in ruhunu üfleyen son dört asra mercek tutulurken, özellikle yabancı dillerde mahpus kalmış akademik çalışmalar Türkçeye kazandırılıyor. Bu sahada; Şehir ve Asayiş: İzmir Emniyeti, Meslek Lisesinden Sanayiye, Smyrna’dan İzmir’e Günlük Yaşam, 100 Fotoğrafla Eski İzmir’de Yaşam, Geçmişten Günümüze İzmir Limanı, Yunanlılar İzmir’de, Ticaret Limanı İzmir’in Doğuşu, İzmir'de Alman İzleri ile Osmanlı Dönemi İzmir Planları ve Haritaları gibi kıymetli vesikalar şehrengiz tadında efkâr-ı umûmîye arz ediliyor.
İzmir’in Kültür İnsanları
Şehre mühür vurmuş şahsiyetlerin hayatları, birer vefa borcu olarak kayıt altına alınıyor. Fuad Mensi Dileksiz, İzmir Fikir ve Sanat İnsanları, fotoğrafçılığın öncüsü Hamza Rüstem, sanatçı Ayetullah Sumer, musikişinas Mehmed Râkım Elkutlu, matbaacı Boğos Tatikyan ve İsmail Hakkı İzmirli gibi isimler, bu başlık altında yeniden hayat buluyor.
Kültür Varlıkları
Günlük telaşlar arasında dikkat etmediğimiz, kimi yok olmaya yüz tutmuş mirasın izi sürülüyor. İzmir Çarşısı, İzmir Çeşme ve Sebilleri ve Manzaram İzmir gibi eserler, kentin somut ve somut olmayan mirasını ete kemiğe büründürüyor.
2026 yılına gelindiğinde ise bu hayırlı hizmette yeni bir safhaya geçiliyor. Bugüne dek kendi mutfağında hazırladığı projelerle yol alan Ajans, artık kapılarını "başvuru bazlı" yöntemle tüm müelliflere açıyor. "Benim de İzmir’in hafızasına dair söyleyecek sözüm, yayımlanmaya hazır bir çalışmam var" diyen her bir kalem sahibi, bu kültürel kalkınma hamlesinin bir parçası olmaya davet ediliyor.
Dr. Mehmed Akif Köseoğlu: İZKA, İzmir’in Kültür Hayatına Yeni Bir Soluk Kazandırdı
Hasılıkelam, İzmir Kalkınma Ajansı; kentin sadece cebine değil, ruhuna ve hafızasına da yatırım yaparak, "kartopu misali büyüyen" bu külliyatla geleceğin İzmir’ini inşa etmeye devam ederken İZKA Kültür Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Dr. Mehmed Akif Köseoğlu şu müjdeleri verdi: “2026 yılı bizim için en yoğun sene olacağa benziyor. Neredeyse her ay yeni bir kitabı okuyucularımızla buluşturmanın heyecanı içerisindeyiz.
İzmir Tarihi, Kültür İnsanları ve Kültür Varlıkları başlıklı üç temada klasik olmaya aday eserlerimizin hazırlıkları tamamlandı ve matbaaya gönderilmeyi bekliyor. Bu sene Hafıza İzmir başlığı altında sergiler de düzenliyor ve İzmirlilerin beğenisine sunuyoruz. Aldığımız geri dönüşler İZKA’nın İzmir’in kültür hayatına yeni bir soluk kazandırdığı doğrultusunda… Bu durum üzerimizdeki mesuliyeti daha da artırıyor ve kalite standardımızdan taviz vermeden yeni eserler üretmeye bizi teşvik ediyor. Sadece kitap yayıncılığıyla kalmıyor, her kesimden İzmirliye ulaşarak hafızayı diri tutmanın gayreti içinde bulunuyoruz. Somut ve somut olmayan kültür hazinelerini bir define avcısı gibi İzmir’in her köşesinde araştırıyoruz. Kütüphanemizi ve arşivimizi zenginleştiriyoruz. İzmirliler Eylül 2026 ayında kültür sezonunun açılışıyla sürprizlerimize hazırlıklı olsunlar.”
Bir Vefa Vesikası: Fuad Mensi Dileksiz Kitabı
Son kelâm babında, İZKA’nın Şubat 2026 tarihinde neşrederek, Orçun Andıç’ın göz kamaştıran tasarımlarıyla irfan dünyamıza sunduğu "Fuad Mensi Dileksiz: Casusluktan Münzevîliğe Sıra Dışı Bir Vatansever" adlı esere müşfikâne nazar edelim.
Ömer Faruk Şerifoğlu Beyefendi’nin titiz kalemiyle vücut bulan bu çalışma; Fuad Mensi’nin Osmanlı’nın o fırtınalı son demlerindeki komitacılık yıllarından, Tire’nin sükûnetli bağrındaki sanatçılık dönemine uzanan, filmlere taş çıkartan hayatını ilk kez bu derece kapsamlı bir surette gün yüzüne çıkarıyor.
Vefatının 60. sene-i devriyesinde bir hürmet nişanesi olarak yâd edilen bu vatan evlâdının hikâyesi, aslında bir devrin de hülâsasıdır. İZKA, bu ilk müstakil eserle hem bir iade-i itibarda bulunuyor hem de araştırmacılar için yeni kapılar aralamayı umut ediyor. Zira bilinmelidir ki; Fuad Mensi gibi isimler hatırlandıkça, bu toprakların ruhu da şifâ bulmaya devam edecektir.
İbrahim Ethem Gören, 22.04.2026 / Yazı No: 496